CSRD & energiedata
CSRD begint met nauwkeurige utiliteitsdata.
1.144 datapunten. Ongeveer 220 in ESRS E1. 98% van de bedrijven moet erover rapporteren. Voor commerciële vastgoedportefeuilles is het verzamelen van bemeten utiliteitsdata de zwaarste klus binnen CSRD. Rhino automatiseert het, over alle utiliteiten, voor elk gebouw in je portefeuille.
CSRD-datapunten in één oogopslag
1,144
Totaal aantal CSRD-datapunten over alle ESRS-standaarden
~220
In ESRS E1, de klimaat- en energiestandaard
98%
Van de bedrijven beoordeelt E1 als materieel
~19%
Van alle CSRD-datapunten zit alleen al in E1
De regelgeving
CSRD is van kracht. De uitdaging van dataverzameling is reëel.
De Corporate Sustainability Reporting Directive vervangt de NFRD en breidt verplichte ESG-rapportage uit naar duizenden bedrijven extra in heel Europa. De rapportage volgt de European Sustainability Reporting Standards, 12 standaarden die milieu-, sociale en bestuurlijke onderwerpen beslaan. Energiedata staat centraal in de moeilijkst te vervullen standaard.
1,144
Totaal aantal datapunten over 12 ESRS-standaarden
~220
Alleen al in ESRS E1: klimaat en energie
98%
Van de bedrijven beoordeelt E1 als materieel
3
Rapportagegolven: FY2024, FY2025 (of 2027 onder Omnibus), FY2026 voor mkb
Het kader
12 standaarden, 82 rapportagevereisten, 1.144 datapunten
CSRD gebruikt de European Sustainability Reporting Standards als technische ruggengraat. De 12 ESRS-standaarden beslaan 2 overkoepelende onderwerpen en 10 thematische gebieden over milieu-, sociale en bestuurlijke factoren. Niet alle datapunten zijn voor elk bedrijf verplicht: een dubbele-materialiteitsanalyse bepaalt welke standaarden van toepassing zijn. Maar ESRS E1 is vrijwel altijd materieel.
Rapportagegolven
Golf 1 rapporteert nu. Golf 2 is nabij.
Golf 1 (grote bedrijven die al onder de NFRD vielen) rapporteert in 2025 de FY2024-data. Golf 2 dekt overige grote bedrijven en rapporteert FY2025-data, of FY2027-data onder de Omnibus-verlenging. Golf 3 dekt beursgenoteerd mkb vanaf FY2026. Het moment om nalevingsbestendige data-infrastructuur te bouwen is nu, niet op de rapportagedeadline.
Omnibus-update: 2026
Minder verplichte punten in totaal. E1-energie-eisen behouden.
Het Omnibus I-pakket stelde voor om het aantal verplichte CSRD-datapunten met 61% te verlagen, van ongeveer 1.100 naar ongeveer 430. Cruciaal: de klimaat- en energie-eisen van ESRS E1 blijven expliciet behouden. EFRAG diende in november 2025 aangepaste ESRS-standaarden in bij de Europese Commissie, met definitieve vaststelling verwacht medio 2026. Energierapportage verdwijnt niet.
De klimaatstandaard
ESRS E1: de standaard die echte meterstanden vereist.
ESRS E1 is de veeleisendste van de 10 thematische standaarden. Het bestrijkt klimaatverandering over drie benoemde subthema's: mitigatie, adaptatie en energie. Van deze drie is het subthema Energie het thema dat rechtstreeks data op meterniveau vereist. Geen schattingen. Geen technische berekeningen. Echte meterstanden, per asset, per utiliteit, per rapportageperiode.
E1 subthema 1
Mitigatie van klimaatverandering
Bestrijkt broeikasgasemissies: Scope 1 (direct), Scope 2 (ingekochte elektriciteit en warmte) en Scope 3 (waardeketen). CSRD is de eerste EU-regelgeving die Scope 3-rapportage verplicht stelt. Scope 2 vereist zowel de locatiegebaseerde als de marktgebaseerde methode, die beide afhangen van echte meterstanden per gebouw. Ook Scope 3 upstream-emissies zijn herleidbaar tot verbruiksdata van utiliteiten.
Broeikasgas Scope 1 · Scope 2 · Scope 3E1 subthema 2
Adaptatie aan klimaatverandering
Vereist openbaarmaking van fysieke klimaatrisico's en de aanwezige weerbaarheidsmaatregelen in je portefeuille. Voor vastgoedbedrijven omvat dit blootstelling aan extreme hitte, overstroming en verstoring van de energievoorziening. Fysieke risicobeoordelingen zijn gebaseerd op de locatie en operationele data van assets, inclusief historische verbruikspatronen. Continue energiemonitoring voedt zowel het risicobeeld als het responsplan.
Fysiek risico · WeerbaarheidsmaatregelenE1 subthema 3 · Directe data-eis
Energie
Het subthema energie vereist totaal energieverbruik per brandstoftype, energie-intensiteit per vierkante meter of per netto-omzet, de verhouding hernieuwbaar versus fossiel, en maatregelen voor energie-efficiëntie. Dit alles vereist bemeten data per asset, voorzien van tijdstempel. Dit is het subthema dat de meeste bedrijven het moeilijkst kunnen vervullen, omdat het onmogelijk is met alleen schattingen of facturen.
Verbruik · Intensiteit · Aandeel hernieuwbaar · Brandstofmix
Auditbewijs
Vijf dingen waar je auditor op controleert bij E1-energiedata.
Echte meterregistraties, geen schattingen
Auditors en assurance-aanbieders vereisen meterstanden die rechtstreeks herleidbaar zijn tot een fysieke meter. Technische schattingen en gefactureerde totalen worden niet geaccepteerd als primair bewijs voor de energierapportage onder ESRS E1.
Meterstanden met tijdstempel, controleerbaar en herleidbaar tot de bron
Elk datapunt heeft een tijdstempel en een heldere dataherkomst nodig: van meter naar platform naar rapportage. Handmatig genomen steekproefmetingen voldoen niet aan deze eis op portefeuilleschaal.
Uitsplitsingen per asset en per utiliteit, niet alleen portefeuilletotalen
ESRS E1 vereist openbaarmaking op het niveau van individuele gebouwen. Eén portefeuilletotaal is onvoldoende. Auditors verwachten uitsplitsingen per asset, per utiliteitstype (elektriciteit, gas, warmte, water) en per rapportageperiode.
Energie-intensiteitsratio's: per m² en per netto-omzet
E1 vereist genormaliseerde energie-intensiteitscijfers. Deze ratio's worden berekend uit bemeten verbruiksdata gedeeld door het gerapporteerde vloeroppervlak of de omzet. Beide invoerwaarden moeten beschikbaar en controleerbaar zijn.
Uitsplitsing hernieuwbaar versus fossiel van het energieverbruik
Bedrijven moeten openbaar maken hoeveel van hun energieverbruik uit hernieuwbare bronnen komt versus fossiele brandstoffen. Dit vereist het taggen van het utiliteitstype op meterniveau, niet slechts één totaalverbruikscijfer.
De data-uitdaging
Gebouwen gebruiken 40% van Europa's energie. Dat meten is nu verplicht.
Gebouwen zijn goed voor ongeveer 40% van het totale energieverbruik en 36% van de CO2-uitstoot in Europa, waarmee vastgoed een van de sectoren met de grootste impact onder CSRD is. Voor een commerciële vastgoedportefeuille is E1-energiedata vrijwel altijd de grootste afzonderlijke uitdaging bij dataverzameling. De data ligt verspreid over honderden meters, over tientallen gebouwen, over meerdere landen en utiliteitstypen.
De verzamelkloof
De meeste vastgoedportefeuilles hebben de data niet
De bemeten verbruiksdata die ESRS E1 vereist, is precies wat de meeste commerciële vastgoedportefeuilles missen. Energierekeningen dekken de hoofdmeter. Submeters bij huurders en gebouwzones zijn vaak ongelezen, geschat of simpelweg niet aangesloten op een centraal systeem. Handmatige verzameling op schaal is niet haalbaar en niet auditbestendig.
Verken DatabronnenWat verandert er met CSRD
Vrijwillige ESG-kaders accepteerden schattingen. CSRD niet.
Onder GRESB en vergelijkbare vrijwillige kaders was een mix van bemeten data en schattingen geaccepteerde praktijk. CSRD dicht die kloof. Assurance-aanbieders eisen data die herleidbaar is tot een fysieke meter, met tijdstempels. Een portefeuille die draait op factuurdata en technische aannames doorstaat de audit niet. De overstap naar bemeten data moet vóór de rapportagedeadline plaatsvinden, niet erop.
ESG & ComplianceScope 2-complexiteit
Locatie- en marktgebaseerde methode: beide vereisen meterstanden
CSRD vereist dat Scope 2-emissies worden gerapporteerd via zowel de locatiegebaseerde methode (emissiefactor van het net toegepast op het werkelijke verbruik) als de marktgebaseerde methode (contractuele instrumenten toegepast op het werkelijke verbruik). Beide methoden beginnen bij echte meterstanden. Een portefeuille zonder bemeten elektriciteitsdata kan geen van beide cijfers produceren. Ingekochte warmte en stoom kennen dezelfde eis.
ESG & ComplianceComplexiteit van meerdere locaties
Honderden assets, meerdere utiliteiten, meerdere landen
Voor een Europese vastgoedportefeuille wordt de uitdaging van dataverzameling versterkt door het aantal assets, de mix van slimme en oude meters, verschillende utiliteitstypen in verschillende markten en uiteenlopende nationale infrastructuur voor datatoegang. Een handmatige of deels geautomatiseerde aanpak loopt vast op schaal. Geautomatiseerde, directe meterconnectiviteit is de enige schaalbare route naar auditbestendige CSRD-data.
Verken het Platform
Platformmogelijkheden
Elke ESRS E1-energie-eis, gedekt.
Rhino sluit aan op je bestaande gebouwinfrastructuur en verzamelt automatisch data van elektriciteit, gas, warmte en water, met intervallen van 15 minuten, met volledige tijdstempels en directe herleidbaarheid tot de meter. Het platform sluit rechtstreeks aan op de ESRS E1-rapportages waar je auditor naar zoekt.
Totaal energieverbruik per brandstoftype
ESRS E1-5
Geautomatiseerde verzameling van elektriciteit, gas, warmte en water over alle assets. Alle utiliteiten gedekt, inclusief submeters. Geen handmatige uitlezingen, geen schattingsgaten.
Energie-intensiteit per m² of per omzet
ESRS E1-5
Portefeuillebrede dashboards normaliseren verbruik naar gebouwoppervlak. Intensiteitsratio's automatisch berekend uit bemeten data, exporteerbaar per asset en per rapportageperiode.
Uitsplitsing hernieuwbaar versus fossiel
ESRS E1-5
Het taggen van het utiliteitstype op meterniveau volgt het verbruik gesplitst naar energiebron. Aandeel hernieuwbaar gerapporteerd per asset en op portefeuilleniveau.
Scope 1- en Scope 2-emissies
ESRS E1-6
Verbruiksdata op meterniveau is de auditbestendige bron voor broeikasgasberekeningen. Zowel de locatie- als de marktgebaseerde Scope 2-methode vereist echte meterstanden: Rhino levert ze.
Dataherkomst met tijdstempel en controleerbaar
ESRS-assurance-eis
Directe meterconnectiviteit zonder tussenliggende handmatige stap. Elke meterstand met tijdstempel en herleidbaar van meter naar platform naar export. Geen schattingsgaten in de keten.
Portefeuilledekking over meerdere locaties
Alle E1-subthema's
Schaalt over honderden assets, alle utiliteiten, elke mix van hardware- en software-only-aansluiting. Actief in 35 landen. Eén platform voor je gehele portefeuille.
Twee aansluitroutes
Software-only of eigen hardware, geen CAPEX-revisie nodig
Rhino sluit aan op bestaande slimme meters via P1-poortkoppelingen, API's van utiliteitsleveranciers en WM-Bus-protocollen, zonder nieuwe hardware. Waar slimme meters ontbreken, installeert Rhino eigen hardware rechtstreeks op de bestaande meter. Beide routes leveren dezelfde auditbestendige datastroom. Lage CAPEX. Snelle uitrol.
Verken DatabronnenGeautomatiseerde dataverzameling
Uitlezingen elke 15 minuten, continu, over alle utiliteiten
Rhino verzamelt data van elektriciteit, gas, warmte en water met intervallen van 15 minuten. Uitlezingen worden bij de bron van een tijdstempel voorzien en opgeslagen met een volledig auditspoor. Geen handmatige verzamelstappen, geen afhankelijkheid van huurders, geen gaten door gemiste handmatige uitlezingen. Het platform draait op de achtergrond en houdt je data actueel.
Verken het PlatformExportklare uitvoer
CSRD-gestructureerde data-exports die je rapportageteam direct kan gebruiken
Rhino exporteert verbruiksdata gestructureerd per asset, per utiliteitstype en per rapportageperiode. Energie-intensiteitsratio's worden in het platform berekend. Exports sluiten aan op de ESRS E1-rapportagevereisten en kunnen rechtstreeks je ESG-platform voeden, of dat nu Deepki, Scaler of een andere tool is. Geen herformattering, geen tussenkomst van consultants.
ESG & Compliance
ESG-platformintegraties
Rhino is de datalaag.
Je ESG-platform is de rapportagelaag.
Auditbestendige utiliteitsdata verzamelen is slechts de helft van het werk. Je ESG-platform heeft die data nodig om CSRD-rapportages, GRESB-indieningen en EU-taxonomiebeoordelingen te produceren. Rhino sluit rechtstreeks aan op toonaangevende ESG-platforms, zodat de data van meter naar rapportage stroomt zonder handmatige stappen.
ESG-rapportageplatform
Deepki
Directe integratie. Rhino voedt verbruiksdata per asset in Deepki voor CSRD-, GRESB-, EU-taxonomie- en SBTi-rapportage. Geen handmatige dataoverdracht. Deepki leest in realtime uit de API van Rhino, waardoor je ESG-team één bron van waarheid heeft.
Bekijk de integratiePortefeuilleanalyse
Scaler
Verbruiksdata van Rhino integreert met de portefeuilleanalyselaag van Scaler. Energiedata vult automatisch KPI's op assetniveau, koolstofbenchmarks en ESRS E1-rapportagevelden, zonder herformattering of handmatige export.
Partnerpagina binnenkortSmart-buildingplatform
BlueModule
BlueModule gebruikt meterdata van Rhino om zijn smart-building-dashboards en duurzaamheidsrapportages aan te drijven. Eén datastroom dekt zowel operationeel inzicht als nalevingsrapportage, zonder dubbele inspanning voor dataverzameling.
Partnerpagina binnenkort
Veelgestelde vragen
CSRD en utiliteitsdata, beantwoord.
Onder ESRS E1 verplicht CSRD bedrijven om het totale energieverbruik per brandstoftype, de energie-intensiteit per vierkante meter of per netto-omzet, de verhouding hernieuwbaar versus fossiel en de Scope 1- en Scope 2-broeikasgasemissies te rapporteren. Dit alles vereist echte bemeten meterstanden per asset, geen schattingen of technische berekeningen. Het subthema Energie binnen E1 vereist expliciet dataverzameling op meterniveau over alle gebouwen die binnen de scope vallen. Dit is een aanzienlijke stap ten opzichte van de vrijwillige ESG-kaders die veel vastgoedbedrijven nu gebruiken, waarin geschatte data naast bemeten data werd geaccepteerd.
ESRS E1 is de klimaatveranderingsstandaard binnen het kader van de European Sustainability Reporting Standards. Het is de meest data-intensieve van de 10 thematische ESRS-standaarden, met ongeveer 220 datapunten. Voor commerciële vastgoedbedrijven vereist ESRS E1: totaal energieverbruik over alle assets per utiliteitstype (elektriciteit, gas, warmte), energie-intensiteitsratio's genormaliseerd naar vloeroppervlak, aandeel hernieuwbare energie, Scope 1- en Scope 2-emissies via zowel de locatie- als de marktgebaseerde methode, en een gedocumenteerd transitieplan. Het subthema energie is het moeilijkst te vervullen, omdat het meterstanden per asset met tijdstempel vereist in plaats van schattingen of gefactureerde verbruikscijfers.
Nee, schattingen zijn niet voldoende voor CSRD-auditdoeleinden. Auditors en assurance-aanbieders eisen echte meterregistraties: uitlezingen met tijdstempel, herleidbaar tot de fysieke meter, voor elk gebouw en elk utiliteitstype. Geschatte of berekende cijfers worden niet geaccepteerd als primair bewijs voor de energierapportage onder ESRS E1. Dit is een fundamentele verandering ten opzichte van eerdere vrijwillige ESG-rapportagekaders, die vaak een mix van bemeten data en schattingen toestonden. Onder CSRD ligt de lat voor datakwaliteit vanaf het begin op auditbestendig niveau. Bedrijven die leunen op factuurdata of technische schattingen zullen hun dataverzameling moeten verbeteren vóór hun rapportagedeadline.
Het Omnibus I-pakket stelde een verlaging van 61% van de verplichte CSRD-datapunten in totaal voor, van ongeveer 1.100 naar ongeveer 430. De klimaat- en energie-eisen van ESRS E1 blijven onder het voorstel echter expliciet behouden. Golf 2-bedrijven (grote niet-NFRD-ondernemingen) hebben hun rapportagetijdlijn verschoven gezien van FY2025- naar FY2027-data, gerapporteerd in 2028. Golf 1-bedrijven blijven op hun oorspronkelijke schema. Energie is nu ook een expliciet zelfstandig subthema binnen E1, waardoor bedrijven de materialiteit op subthemaniveau kunnen beoordelen. Ongeacht de definitieve uitkomst van Omnibus blijft infrastructuur voor energiedataverzameling vereist. Bedrijven die er nu mee beginnen, lopen voorop wanneer de deadline aanbreekt.
Rhino sluit aan op je bestaande gebouwinfrastructuur, via slimme-meterkoppelingen (software-only, geen hardware nodig) of via eigen hardwareapparaten die op de meter worden geïnstalleerd. Vervolgens verzamelt het automatisch verbruiksdata van elektriciteit, gas, warmte en water, met intervallen van 15 minuten, met volledige tijdstempels en herleidbaarheid. Het platform levert uitsplitsingen per asset, berekeningen van energie-intensiteit en exportklare rapportages die rechtstreeks aansluiten op de ESRS E1-rapportagevereisten. Er is geen handmatige dataverzameling, geen schattingsgaten en geen afhankelijkheid van huurders. Rhino is actief in 35 landen en schaalt over portefeuilles van elke omvang.
Klaar om je CSRD-data auditbestendig te maken?
Rhino sluit aan op je bestaande gebouwinfrastructuur en begint binnen enkele dagen met dataverzameling. Geen schattingsgaten. Geen afhankelijkheid van huurders. Auditbestendige verbruiksdata van elke meter in je portefeuille.
Verder lezen
Van het Rhino-blog.
